تاریخ و علم

در رابطه با موضوعات مختلف تاریخی و علمی جهان از دیرباز تاکنون.

تاریخ و علم

در رابطه با موضوعات مختلف تاریخی و علمی جهان از دیرباز تاکنون.

تاریخ و علم

در این وبلاگ سعی بر آن است که به موضوعات مختلف علمی و تاریخی با تکیه بر منابع و شواهد موثق و معتبر پرداخته شود. بنابراین هدف، آشنایی خوانندگان عزیز با مباحث علمی و تاریخی و نیز امکان تبادل نظرات و اطلاعات علمی طرفین است.

آخرین نظرات

کایروکو (Kairuku)

چهارشنبه, ۳ آبان ۱۳۹۶، ۰۶:۵۵ ب.ظ

 

تدوین: محسن محرابی

 

کایْروکو (Kairuku)، که در زبان مائوری (Maori زبان بومیان نیوزیلند) به معنی «غوّاصی است که با غذا برمیگردد» (diver who returns with food)، پرنده ای از راستۀ «پنگوین سانان» (Sphenisciformes) و در حقیقت یک پنگوین بزرگ جثۀ منقرض شده ای بود، که در اواخر دورۀ اُلیگوسن (Oligocene) و بین حدوداً 27 تا 24 میلیون سال پیش در نواحی ای که اکنون محدودۀ نیوزیلند امروزی را در برمیگیرد، و در زمانیکه وسعت اقیانوسها نسبت به حال حاضر بیشتر بوده و تعدادی جزایر منفرد هم از دل این اقیانوسها سر برآورده بودند، زندگی میکرده است. دیرینه شناسان بر آن باورند که این جزایر منفرد، محل مناسبی برای تولید مثل پنگوینهای ماقبل تاریخ بوده اند، و با وجود دریایی که محل زندگیشان را احاطه کرده بود، منابع غذایی به وفور در دسترسشان قرار داشته است.

        «کایروکو» بلندترین قامت را در میان پنگوینهای شناخته شده داشت. قد این پرندۀ شناگر در زمانی که می ایستاده، حدود 130 تا 150 سانتیمتر و وزنش هم بالغ بر 60 کیلوگرم بوده است. چنین برآورد شده که وزنش حتّی 50 درصد از وزن «پنگوینهای امپراتور» (Emperor penguin) که امروزه بر این کرۀ خاکی زیست میکنند، سنگینتر بوده است (قد پنگوین امپراتور بالغ بر 110 تا 130 سانتیمتر است)؛ به طوریکه بلندترین استخوان بازو که در بین تمام پنگوینهای منقرض شده کشف شده، متعلّق به همین گونه است. بنابراین، کایروکو از بزرگترین، بلندترین و سنگینترین پنگوینهای شناخته شدۀ ماقبل تاریخ بود. 

 

مقایسۀ تخمینی اندازۀ قامت «کایروکو» (Kairuku) با «پنگوین امپراتور» و «انسان بالغ». طرح از نگارنده.

 

       عادات رفتاری و نوع تغذیۀ کایروکو را هم میتوان همانند اخلاف امروزی اش، یعنی پنگوینهای مدرن دانست. البته به نظر میرسد او علاوه بر ماهیها، از «اسکوئیدها» (یا «ماهیان مرکّب Squid) نیز تغذیه میکرده است. میتوان حدس زد که از منقار بلندش مثل نیزه برای شکار و کشتن طعمه های خود بهره میبرد. البته چنین گمان میرود که در گونه های شناخته شدۀ کایروکو، یعنی «گِرِبْنِفی» (K. grebneffi) و «وایْتاکی» (K. waitaki)، آنها از انواع مختلفی از ماهیها تغذیه میکرده اند. این حیوانات ظاهراً نسبت به گونه های مدرن، میتوانسته اند به عمق بیشتری شیرجه یا فرو بروند و همچنین تا مسافتهای دورتری هم شنا کنند؛ به همین دلیل در شکار نیز موفّقتر بوده اند.

       در مورد چگونگی کشف و نامگذاری آن نیز باید گفت، اگر چه قسمتهایی از استخوانهای این پرنده در سال 1977 توسط «اِوان فوردیسه» (Ewan Fordyce) کشف شدند، اما «کایروکو» مخصوصاً گونۀK. grebneffi تا قبل از سالهای 2012 یا 2013 میلادی، به عنوان یک گونۀ مجزّا و منقرض شده طبقه بندی نشده بود. آناتومی بدن این گونۀ پنگوین هم بر اساس ویژگیهای آناتومی پنگوین امپراتور مورد بازسازی و ترسیم قرار گرفت. با اینحال، در رابطه با همین شکل و ساختار کالبد کایروکو، او نسبت به پنگوینهای امروزی، منقاری کشیده تر و باریکتر، و نیز بدنی بلندتر و کم عرضتر داشته است. بالهایش نیز بلندتر و احتمالاً انعطاف پذیرتر بوده اند، و پاهایش هم نیرومند و کلفت امّا کوتاه بودند. در کلّ شباهت زیادی به پنگوینهای مدرن داشته، به خصوص اگر از فاصلۀ دور دیده میشد.

 

قطعاتی از استخوانهای کشف شده از «کایروکو» (Kairuku)، برگرفته از:

Ksepka; and et al.; “New fossil penguins (Aves, Sphenisciformes) ...”, pp. 235–254.

 

       با تمام توضیحاتی که داده شد، به نظر میرسد «کایْروکو» آخرین نسل از پنگوینهای غول پیکرِ منقرض شده بوده باشد. علّت انقراض نسل این گونۀ بزرگ پنگوین مشخّص نیست امّا گویا به دلیل تغییر شرایط محیطی آن زمان اتّفاق افتاده است. شاید هم ورود شکارچیان جدید مثل کوسه ها و گونه ای از نهنگهای معدوم شدۀ ماقبل تاریخ موسوم به «کوسه دندان» (Squalodon) به محدودۀ زیست آنها و افزایش رقابت بر سر منابع غذایی، عامل این انقراض و نابودی بوده باشند.

 

تصویری از چند جنس مختلف پنگوینهای اولیّه تا عصر حاضر، و نمودار فرضیِ تکاملیِ راستۀ پنگوین سانان در دوران زمین شناسی سنوزوئیک (Cenozoic). تصویر «کایروکو» (Kairuku) نیز با دایرۀ قرمز رنگ مشخص شده است. منبع عکس:  

http://www.nature.com/scientificamerican/journal/v307/n5/box/scientificamerican1112-56_BX1.html

  

نمودار فرضی دیگری از شجرۀ تکاملیِ خانوادۀ پنگوینها. منبع عکس: 

https://fossilpenguins.wordpress.com/2017/03/13/a-new-look-at-the-penguin-evolutionary-tree/

 

منابع:

Ksepka, D. T.; and et al.; “New fossil penguins (Aves, Sphenisciformes) from the Oligocene of New Zealand reveal the skeletal plan of stem penguins”. Journal of Vertebrate Paleontology, 32 (2): 235–254 (March 2012).

en.wikipedia.org/wiki/Kairuku_grebneffi

fossilpenguins.wordpress.com/2017/03/13/a-new-look-at-the-penguin-evolutionary-tree/ 

raazebaghaa.ir/thread6145.html

terranature.org/penguinKairuku.htm

www.nature.com/scientificamerican/journal/v307/n5/box/scientificamerican1112-56_BX1.html


نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی