تاریخ و علم

در رابطه با موضوعات مختلف تاریخی و علمی جهان از دیرباز تاکنون.

تاریخ و علم

در رابطه با موضوعات مختلف تاریخی و علمی جهان از دیرباز تاکنون.

تاریخ و علم

در این وبلاگ سعی بر آن است که به موضوعات مختلف علمی و تاریخی با تکیه بر منابع و شواهد موثق و معتبر پرداخته شود. بنابراین هدف، آشنایی خوانندگان عزیز با مباحث علمی و تاریخی و نیز امکان تبادل نظرات و اطلاعات علمی طرفین است.

آخرین نظرات

۱ مطلب با موضوع «تکامل انسان؛ دیرینه انسان شناسی» ثبت شده است

۲۳
بهمن


تدوین: محسن محرابی



آنچه دربارۀ پیدایش و تکامل انسانها بر روی زمین در این مقاله آمده، بر مبنای نظریۀ تکامل چارلز داروین، طبیعیدان انگلیسی و مقالات و تحقیقات سایر دانشمندان علوم مختلف زیستی تدوین گردیده است که البته این نظریه یا بهتر بگوییم این فرضیه همچنان در بین این دانشمندان موافق و مخالفانی دارد؛ چرا که از منظر زیست شناختی، اشکالات متعددی بر نظریۀ تکامل داروین وارد شده است. بنابراین تمامی این مطالب در حدّ یک فرضیه میباشد و مقصود ما در این مقاله، تأیید ظهور و تکامل انسان از موجودات پستتر نیست.   



اوسترالوپیتکوس یا آسترالوپیتکوس (Australopithecus) به معنای «میمون جنوبی» (Southern ape) از ترکیب دو واژۀ لاتینی اُسترالیس (Australis) به معنی «جنوبی» و یونانی «پیتکوس» (pithekos) به معنی «میمون» گرفته شده است. در گذشته به آنها «موجودات میمون نمای جنوبی» یا «میمون ـ انسان» نیز میگفتند و در مواقعی هم با نام «انسانهای فجر» شناخته میشدند. اسم اوسترالوپیتکوس یا «انسان ریخت جنوبی» را پروفسور ریموند آرتور دارت (Raymond Arthur Dart) دانشمند مشهور استرالیایی و کاشف اصلی این گروه از انسان نماها در سال 1924م برای تعیین چند سنگوارۀ جنوبی آفریقا وضع کرد که هم مشخصات میمون را داشته و هم از بعضی از خصوصیّات انسان بهره مند بوده اند. با اینحال آنها انسان نبوده اند و نمیتوان بدانها انسان لقب داد. برخی از دانشمندان در تعاریف خود، یکی از ویژگیهای انسان را توانایی ساخت ابزار دانسته اند، به همین جهت از دادن لقب انسان به این انسان نماها امتناع کرده اند. با این همه، این اعتقاد کلی وجود دارد که هر چند اوسترالوپیتکوس انسان نبود، ولی در مسیر انسان شدن قرار داشت. 

اوسترالوپیتکوسها یا به عبارتی اوسترالوپیتِسیِن (AustralopithecinesAustralopithicien, ) یک نوع اصلی کهن از موجودات انسان نما یا همان اعضای منقرض شدۀ خانوادۀ هومونیدهاست (Homonids, Homonidae)[1] که در باور برخی از دانشمندان دیرین انسان شناس و تکامل گرایان، انسانها و میمونهای بزرگ بی دُم را در خود جای داده است. تصوّر میشود نوع انسان یا در اصطلاح علمی «هومو» (Homo) از این گروه تکامل یافته یا به عبارتی اوسترالوپیتکوس یکی از حلقه های مفقودۀ تکامل انسان یا از اجداد مستقیم او بوده باشد. بنابراین، رابطۀ اوسترالوپیتسینها با هومونیدهای دو پای قدیمیتر برای درک سرمنشاء پیدایش انسانها از اهمیّت اساسی برخوردار است. با این وجود، هنوز معدود دانشمندانی هستند که با این نظریه مخالفند و بر این باورند که نمیتوان تنها از طریق نمونه ها و شواهدی که شامل چند قطعه استخوان فسیلی است به این رابطه مهر تأیید زد و آن را نیازمند تحقیقات و مطالعات بیشتر در این باب میدانند.

تا به امروز نُه گونه از اوسترالوپیتسینها شناخته شده اند[2]. «اوسترالوپیتکوس» نام این جنس است که شش گونه با این اسم شناخته میشوند و سه گونۀ دیگر نیز «پارانْتِروپوس» (Paranthropus) نام گرفته اند. در واقع پارانتروپوس همان اوسترالوپیتکوس است و تنها نامش تغییر کرده و همگی مربوط به یک جنس میباشند[3]. این نُه گونه عبارتند از:

اوسترالوپیتکوس آنامنسیس (A. anamensis)؛ اوسترالوپیتکوس آفارنسیس (A. afarensis)؛ اوسترالوپیتکوس بحرالغزالی (A. bahrelghazali)؛ اوسترالوپیتکوس آفریکانوس (A. africanus)؛ اوسترالوپیتکوس گارهی (A. garhi)؛ اوسترالوپیتکوس سدیبا (A. sediba)؛ پارانتروپوس اِتیوپیکوس (P. ethiopicus)؛ پارانتروپوس بویزی یا بویسی (P. boisei)؛ پارانتروپوس روبوستوس (P. robustus)، و نیز گونۀ جدید دیگری موسوم به A. deyiremeda که فسیلهایش اخیراً کشف و مطالعه و بنا به پیشنهادی احتمالاً به صورت غیر رسمی در طبقه بندی اوسترالوپیتکوسها گنجانده شده است. در بین این گروه، گونه های آنامنسیس، آفارنسیس و آفریکانوس در زمرۀ مشهورترین و شناخته شده ترین این نوع هومینینها یا میمونهای آدم وار (Hominin, Hominien, Homininae) منقرض شده به شمار می آیند.

زمان زندگی در گونه های اوسترالوپیتکوس هم در دوره های زمین شناسی پلیوسن تا پلیستوسن بوده و به طور تخمینی از 4/2 یا 4 میلیون تا 1/2 یا 1 میلیون سال پیش متفاوت است. تمام فسیلهای این موجودات در نواحی مختلف شرق و جنوب آفریقا کشف شدند و این بیانگر آن است که اوسترالوپیتکوسها همگی در آفریقا زیست داشته اند. مطالعات و تحقیقات گروهی از دانشمندان دیرین انسان شناس نشان داد که تمام اوسترالوپیتسینها در دسته هایی حداقل دوازده نفری زندگی میکرده اند. تصوّر میشود که نر و ماده در کنار هم میبوده اند و زمانی که ماده به سنّ بلوغ جنسی میرسید، گروه را ترک میکرد. طول مدّت بارداری هم در میان گونه های مختلف اوسترالوپیتسین کمی با هم متفاوت بوده است و از حداقل 257 روز تا حداکثر 300 روز دوران بارداری داشته اند. میتوان گفت که دوران تکامل جنینی آنها تا حدودی با دوران شمپانزه و انسان برابر بود[4]. این هومینینها دارای روش زندگی بسیار ساده ای بودند و گویا توانایی ساخت خانه را هم نداشته اند. با اینحال این موجودات در مواقعی که هوا نامساعد بود، به غارها پناه میبرده اند. افزون بر این میتوان چنین فرض کرد که شاید آنها آشیانه یا پناهگاههایی محقّر از سنگ هم میساختند و روی آن را با شاخۀ درختان میپوشاندند تا در مواقع ضروری بتوانند بدان پناه ببرند.

 

تصویر فرضی از گلۀ پارانتروپوس بویزی. تحقیقات برخی از دانشمندان مربوطه نشان داد که اوسترالوپیتسینها بصورت اجتماعی و در دسته هایی حداقل دوازده نفری زیست میکرده اند. به نظر میرسد این هومونیدها به قلمرو خود نیز حساسیّت داشته و از آن به شدّت دفاع میکرده اند.

 

  • محسن محرابی